Психоанализ
Психоанализ – бул адам психикасынын терең катмарларына сүңгүп, өткөндөгү тажрыйбалардын азыркы турмушка тийгизген таасирин түшүндүрүүгө багытталган классикалык психотерапиялык багыт. Бул жол менен жүрөгүңүздөгү жашырынга калган жарааларды дарылап, чыныгы «мен» катары кайра туулуунун мүмкүнчүлүгүн ачасыз. Ал сизге жеке тарыхыңыздын автору болууга, кайталанбас окуялардын тилкесинен бошонууга жана ички эркиндикке жетишүүгө жардам берет. Бул терең өзгөрүү процесси, ал Психотерапия: Толук нуска дүйнөсүндөгү эң негизги жана таасирдүү жолдордун бири катары саналат.
Психоанализдин тарыхы жана келип чыгышы
Психоанализдин негизин австриялык невропатолог жана психиатр Зигмунд Фрейд 19-кылымдын аягында салган. Ал истерия сыяктуу ооруларды гипноз менен дарылап жатканда, адамдардын сезимсиз психикасынын маанисин түшүндү. Фрейд эркин ассоциация, түш талдоо, трансферт сыяктуу негизги түшүнүктөрдү иштеп чыкты. Кийинчерээк анын окуучулары жана коллегалары бул окууну өнүктүрүп, ар кандай мектептерди түзүштү. Мисалы, Карл Густав Юнг Аналитикалык психология (Юнгиан) мектебин негиздеп, ал эми Альфред Адлер Адлердик терапия жана Классикалык Адлердик психотерапия менен чоң салым кошту. 20-кылымда психоанализ динамикалык багыттардын көптөгөн тармактарына айланды. Алардын ичинде Объекттик мамилелер психотерапиясы (Мелени Кляйн, Дональд Винникотт), Өзүн-өзү психологиясы (Хайнц Коһут), Интерперсоналдык психоанализ (Гарри Стек Салливан) бар. Заманбап психоанализ ушул салттарды улантып, бирок ага Трансфертке багытталган психотерапия сыяктуу жаңы ыкмаларды кошкон.
Ыкмалар жана техникалар
Психоанализдин негизги ыкмасы – бул эркин ассоциация. Клиент диванда жаткан абалда аналитиктин алдында эч нерсени жашырбастан, акылына келген бардык ойлорду, сезимдерди, эстеп калууларды жана түшөрдү айтат. Аналитик тыңдап, керектүү учурда чечмелөө берет. Түш талдоо сезимсиз мазмунду ачуунун маанилүү куралы болуп саналат. Процесстин борборунда трансферт кубулушу жатат – бул клиенттин балалык чагындагы маанилүү адамдарга болгон сезимдерин аналитикке багыттоосу. Аналитик бул сезимдерди талдап, кайра кайра кайталанып жаткан үлгүлөрдү көрсөтөт. Ошондой эле, каршы трансферт – аналитиктин өзүнүн клиентке болгон реакциясы – да маанилүү маалымат булагы. Бул техникалардын жардамы менен сезимсиз конфликттер, коркунучтар жана коргоо механизмдери (мисалы, басаңдатуу, проекция) жаркырап чыгат. Бул процесстин максаты – өткөндү кайра жашоо эмес, тескерисинче, аны түшүнүп, азыркы турмуштагы күч-кубаттуулукту кайра калыбына келтирүү. Бул узак мөөнөттүү иш, ал эми Интенсивдүү кыска мөөнөттүү динамикалык психотерапия же Динамикалык деконструктивдүү психотерапия сыяктуу ыкмалар ушул эле принциптерди негиз кылып, бирок кыскараак форматта колдонушат.
Психоанализди ким издешет?
Психоанализди көбүнчө өзүн-өзү терең таанып-билүүгө умтулган, кайталанма турмуштук үлгүлөрдүн (мамилелерде, иш-аракеттерде, сезимдерде) себебин түшүнүүнү каалаган адамдар издешет. Ал өзүнө өзү коюлган суроолорго жооп издөөчүлөргө, ошондой эле өмүрдүн маанисин издегендерге ылайыктуу. Бул ыкма көп жылдар бою созулган депрессия, тынчсыздануу, психосоматикалык оорулар, оор жеке өнүгүү тоскоолдору, ошондой эле мамилелердеги татаалдыктар менен күрөшкөндөргө сунушталат. Психоанализ өзүн-өзү таанып-билүүгө жана ички өзгөрүүгө даярдыкты талап кылат, анткени ал терең жана кээде татаал сезимдерди козгойт. Ал ошондой эле өтө оор психикалык бузулуулардын (мисалы, психоздор) оструй мезгилинде колдонулбайт. Бул учурда башка дарылоо ыкмалары талап кылынат. Эгер сиз психоанализдин негизиндеги, бирок башкача форматтагы жардамды кааласаңыз, Психодинамикалык психотерапия же Өзүн-өзү психологиясы сыяктуу багыттарды карап көрүңүз.
Психоанализ практиги кантип болууга болот?
Психоаналитик болуу үчүн көп жылдык жана татаал даярдоо талап кылынат. Адатта, бул жолго психиатрия же психология боюнча жогорку билим алгандан кийин басуу керек. Кийинки кадам – бул эл аралык же улуттук психоаналитикалык ассоциация тарабынан уюштурулган атайын билим алуу программасына катышуу. Бул программа теориялык лекцияларды, супервизияны (тажрыйбалуу аналитиктин көзөмөлү астында иштөө) жана эң маанилүүси – жеке психоанализди камтыйт. Өзүнүн психоанализинден өтпөй, башкаларды талдоо мүмкүн эмес, анткени бул практиктын өзүнүн сезимсиз конфликттери менен иштөөсүнө, ошондой эле клиенттин сезимдерин терең түшүнүүсүнө мүмкүндүк берет. Сертификациялоодон кийин да психоаналитиктер өз билимдерин тынымсыз өркүндөтүшүп, супервизияларга катышышат. Эгер сиз психоаналитик тандап жатсаңыз, анын билим алуу программасын аяктаганын, эл аралык уюмдарга мүчөлүгүн жана сизге туура келген мамилесин текшериңиз. Аналитикалык психология (Юнгиан) же Адлердик терапия сыяктуу багыттардын практиктери да окшош терең даярдоодон өтөт.
Көп берилүүчү суроолор
- Психоанализ деген эмне?
- Психоанализ – бул адамдын сезимсиз психикасын изилдеп, анын иш-аракеттери
See Also
Have a question about this topic?
Answer based on this article